Άρθρα και Ειδήσεις

Ειδήσεις και Άρθρα σχετικά με το περιβάλλον της Αργολίδας

18 πολίτες του νομού κατέθεσαν πρόταση στον ΠΑΡΝΩΝΑ (Φορέας διαχείρισης όρους Πάρνωνα και υγρότοπου Μουστού και περιοχής NATURA Ακροναυπλίας Παλαμηδίου) για δημιουργία στο Ναύπλιο Κέντρου Πληροφόρησης για το δίκτυο NATURA 2000

και η απάντηση του ΠΑΡΝΩΝΑ στις 7-10-20

25-9-2020

Όπως γνωρίζετε, με τον νόμο 4519/20-2-2018, η διαχείριση της περιοχής της Ακροναυπλίας και του Παλαμηδίου, ως περιοχής NATURA, έχει υπαχθεί στον «Φορέα Διαχείρισης Πάρνωνα, Μουστού, Μαινάλου και Μονεμβασίας».

Καθώς σκοπός του φορέα διαχείρισης, εκτός από την προστασία, είναι και η ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του πληθυσμού για τη σημασία μιας περιοχής που είναι ενταγμένη στο δίκτυο NATURA 2000, επισημαίνουμε και προτείνουμε τα εξής:

Σήμερα, δεν υπάρχει καμία ενημέρωση των επισκεπτών της Ακροναυπλίας και του Παλαμηδίου για την ένταξή τους στο δίκτυο NATURA 2000.

Δυστυχώς, πιθανόν και από έλλειψη προσωπικού, δεν υλοποιούνται δράσεις σχετικές με την ανάδειξη αυτού του σημαντικού οικοσυστήματος στην περιοχή του Ναυπλίου.

Πρότασή μας είναι να δημιουργηθεί ένα Κέντρο Πληροφόρησης στην περιοχή για τη χλωρίδα και την πανίδα του Παλαμηδίου και της Ακροναυπλίας, αντίστοιχο με εκείνου που υπάρχει στο Λεωνίδιο, στο Άστρος και στην Καστάνιτσα.

Το Κέντρο Πληροφόρησης μπορεί να γίνει εντός του κάστρου του Παλαμηδίου, καθώς μέσα στο κάστρο υπάρχουν στεγασμένοι χώροι που θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν μια έκθεση αυτού του είδους. Ο χώρος θα ήταν δυνατόν να παραχωρηθεί, κατόπιν συνεργασίας και συμφωνίας με το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας.

Το κάστρο του Παλαμηδίου δέχεται σημαντικό αριθμό επισκεπτών. Ως εκ τούτου, ένα κέντρο πληροφόρησης στο εσωτερικό του θα δημιουργήσει ακόμα ένα σημείο ενδιαφέροντος, πέραν του ιστορικού, για τους επισκέπτες της περιοχής.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι οι επισκέπτες στο κάστρο του Παλαμηδίου το 2017 ήταν 207.000, το 2018 227.000 και το 2019 230.000.

Επιπλέον πλεονέκτημα για την επιλογή του κάστρου, είναι ότι ο αρχαιολογικός χώρος είναι φυλασσόμενος, γεγονός που σημαίνει ότι δεν θα απαιτηθεί περαιτέρω προσωπικό για τη λειτουργία του κέντρου. Επομένως, κατόπιν της σχετικής αδειοδότησης από την αρχαιολογική υπηρεσία, η κατασκευή ενός τέτοιου κέντρου θα μπορούσε να υλοποιηθεί με χρηματοδότηση του φορέα ή μέσω άλλου προγράμματος, χωρίς επιπλέον λειτουργικά έξοδα.

Τέλος, με σημείο αναφοράς το Κέντρο Ενημέρωσης στον χώρο του Παλαμηδίου, θα μπορούσαν να διοργανωθούν προγράμματα κατάρτισης και επιμόρφωσης, σε συνεργασία με τα σχολεία της περιοχής, το ΚΠΕ Ν. Κίου και άλλους φορείς, για την ανάδειξη των στόχων της διαχείρισης των προστατευόμενων στοιχείων της περιοχής ευθύνης τους και της συμβατής οικοανάπτυξης των περιοχών προστασίας.

Οι αιτούντες

Μπάμπης Αντωνιάδης ‘

Τάσος Ηλιάδης

Νίκος Κοντός

Ελένη Πανάγου

Δήμητρα Καραχοτζίτη

Μαρία Βασιλείου

Μάνος Καβούλας

Μανώλης Βέμης

Ηλίας Παπαδόπουλος

Μαρία Δερνίκου

Μαργαρίτα Καραμολέγκου

Δημοσθένης Δρούγκας

Κώστας Μιχόπουλος

Κώστας Καράπαυλος

Κώστας Γκότσης

Παναγιώτης Παναγής

Μανώλης Μπούρας

Σωτηρία Αλεξιάδη

Η απάντηση του ΠΑΡΝΩΝΑ

Σχετ.: Το υπ΄ αριθμ. οικ. 1133/25-09-2020 μήνυμα μέσω της φόρμας επικοινωνίας της ιστοσελίδας του Φορέα Διαχείρισης Πάρνωνα, Μουστού, Μαινάλου και Μονεμβασίας.

Σε απάντηση του ανωτέρω σχετικού μηνύματος, σας ενημερώνουμε ότι το Διοικητικό Συμβούλιο του Φορέα Διαχείρισης Πάρνωνα, Μουστού, Μαινάλου και Μονεμβασίας (ΦΔ ΠΜΜΜ) έλαβε γνώση επί της πρότασής και τοποθετήθηκε ομοφώνως θετικά ως προς την υλοποίηση και δημιουργία ενός σημείου πληροφόρησης υπό την μορφή περιπτέρου, δεδομένου ότι η έκταση της προστατευόμενης περιοχής Ακροναυπλίας και Παλαμηδίου είναι ιδιαίτερα περιορισμένη ούτως ώστε να μπορεί να υποστηρίξει ένα ολοκληρωμένο κέντρο πληροφόρησης.

Παρόλα αυτά, με βάση την εμπειρία του Φορέα Διαχείρισης σε αντίστοιχα θέματα σας γνωρίζουμε ότι οι απαιτήσεις για την υλοποίηση ενός έργου υποδομής αυτού του μεγέθους, όπως είναι τα κέντρα/περίπτερα πληροφόρησης είναι πολλές και ιδιαίτερα χρονοβόρες.

Συγκεκριμένα, απαιτείται πρότερη συνεργασία για την παραχώρηση του χώρου εγκατάστασης, είτε από τον Δήμο, είτε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας, για την περίπτωση της πρότασής σας. Κατόπιν, θα πρέπει να συνταχθεί μικρή μουσειογραφική πρόταση κατασκευής της Έκθεσης που θα εγκατασταθεί στο περίπτερο/κέντρο πληροφόρησης, τόσο ως προς το περιεχόμενο, όσο και ως προς τις λειτουργικές ανάγκες και την αισθητική του χώρου εγκατάστασης, καθώς και ως προς την εννοιολογική, αισθητική και κατασκευαστική σύνδεση της έκθεσης με τις ήδη υπάρχουσες υποδομές ενημέρωσης του Φορέα Διαχείρισης που λειτουργούν στο Άστρος, στην Καστάνιτσα, στο Λεωνίδιο και στον Άγιο Πέτρο Αρκαδίας.

Στη συνέχεια, θα πρέπει να αναζητηθεί κατάλληλο χρηματοδοτικό εργαλείο (κυρίως προγράμματα ΕΣΠΑ) στο πλαίσιο υλοποίησης του οποίου να αποτελεί επιλέξιμη δαπάνη η δημιουργία περιπτέρων/κέντρων πληροφόρησης και να συμπεριλαμβάνεται ο Φορέας Διαχείρισης στους δυνητικούς δικαιούχους του εν λόγω προγράμματος. Σημειώνουμε, ότι για την υποβολή πρότασης χρηματοδότησης για την δημιουργία σημείων πληροφόρησης, απαιτείται η μουσειογραφική πρόταση (μελέτη) που αναφέρουμε ανωτέρω.

Σχετικά με την ελλιπή ενημέρωση των επισκεπτών της Ακροναυπλίας και του Παλαμηδίου για την ένταξη της περιοχής στο δίκτυο NATURA 2000, σας ενημερώνουμε ότι ο Φορέας Διαχείρισης από την αρχή λειτουργίας του υλοποιεί πρόγραμμα ενημέρωσης – ευαισθητοποίησης, εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας κα Θρησκευμάτων, στο πλαίσιο του οποίου γίνεται και αναφορά στην περιοχή της Ακροναυπλίας και Παλαμηδίου. Εντός της ομάδας στόχου του εν λόγω προγράμματος είναι και ο νομός Αργολίδας, και σας παραθέτουμε ιστορικό με τις ξεναγήσεις ομάδων/επισκεπτών, αλλά και Σχολικών μονάδων της Αργολίδας.

Όπως πολύ καλά γνωρίζετε, η διαχείριση της περιοχής Ακροναυπλίας και Παλαμηδίου περιήλθε στην αρμοδιότητα του Φορέα Διαχείρισης με το νόμο Ν. 4519/2018 «Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ 25/Α΄/20-2-2018), βάσει αυτού, η χωρική αρμοδιότητα του ΦΔ ΠΜΜΜ, αυξήθηκε σημαντικά, περιλαμβάνοντας πλέον εκτός από την υφιστάμενη κατά την έναρξη ισχύος του περιοχή ευθύνης [Κ.Υ.Α υπ’ αριθμ. 33999 (ΦΕΚ/353/ΑΑΠ/6.9.2010)], και δεκατέσσερις (14) περιοχές του Δικτύου Natura 2000 που περιγράφονται παρακάτω :

  • ΕΖΔ-ΖΕΠ – Λίμνη Στυμφαλία (GR 2530002)
  • ΕΖΔ – Όρος Ολίγυρτος (GR 2530004)
  • ΕΖΔ - Όρος Μαίναλο (GR 2520001)
  • ΖΕΠ - Όρη Αρτεμίσιο και Λύρκειο (GR 2510004)
  • ΕΖΔ - Λίμνη Τάκα (GR 2520002)
  • ΕΖΔ - Ακροναυπλία και Παλαμήδι (GR 2510003)
  • ΕΖΔ – Λιμνοθάλασσα Μουστού (GR 2520003)
  • ΕΖΔ –Όρος Πάρνωνα (και περιοχή Μονής Μαλεβής) (GR 2520006)
  • ΕΖΔ-πΤΚΣ – Μονή Έλωνας και Χαράδρα Λεωνιδίου – Σπήλαιο Μάνα και Γαλάζια Λίμνη (GR 2520005)
  • ΕΖΔ-πΤΚΣ – Όρη Γιδοβούνι, Χιονοβούνι, Γαϊδουροβούνι, Κορακιά, Καλογεροβούνι, Κουλοχέρα και Περιοχή Μονεμβασιάς, Σπήλαιο Σολωμού, Τρύπα και Πύργος Αγ. Στεφάνου και θαλάσσια ζώνη έως Ακρωτήριο Καμήλι (GR 2540001)
  • ΖΕΠ – Όρη Ανατολικής Λακωνίας (GR 2540007)
  • ΕΖΔ-πΤΚΣ – Εκβολές Ευρώτα, Περιοχή Βρονταμά και θαλάσσια Περιοχή Λακωνικού Κόλπου (GR 2540003)
  • ΖΕΠ – Υγρότοποι Εκβολών Ευρώτα (GR 2540006)
  • ΕΖΔ – Περιοχή Νεάπολης και Νήσος Ελαφόνησος (GR 2540002)

Αντιλαμβάνεστε, ότι η διαχείριση μιας τόσο εκτεταμένης έκτασης, με τις ιδιαιτερότητες της κάθε περιοχής, δεν είναι εύκολη. Με την υφιστάμενη κατάσταση όπως αυτή διαμορφώθηκε με τον ανωτέρω νόμο τέθηκαν αρκετά ερωτήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση των περιοχών αυτών καθώς και με τη διοίκησή τους σε συνδυασμό με την οργάνωση και την συγκρότηση των Φορέων Διαχείρισης. Συγκεκριμένα για ο ΦΔ ΠΜΜΜ, κλήθηκε να επιλύσει:

Τα διαφορετικά προστατευτέα στοιχεία και τις διαφορετικές πιέσεις και απειλές.

Τη διαφορετική διοικητική ένταξη των περιοχών (10 Δήμοι, 4 Περιφερειακές Ενότητες).

Τη μέχρι σήμερα απουσία θεσμικού πλαισίου για τις εν λόγω περιοχές, δηλαδή την απουσία εγκεκριμένων Ε.Π.Μ. και Π.Δ., αλλά και Σχεδίων Διαχείρισης, τα οποία έχει αναλάβει να υλοποιήσει το ΥΠΕΝ.

Την υποστελέχωση του ΦΔ σε συνδυασμό με τη σημαντική αύξηση της έκτασης της περιοχής ευθύνης του.

Τη μέχρι σήμερα απουσία θεσμικού πλαισίου για τις εν λόγω περιοχές, δηλαδή την απουσία εγκεκριμένων Ε.Π.Μ. και Π.Δ., αλλά και Σχεδίων Διαχείρισης, τα οποία έχει αναλάβει να υλοποιήσει το ΥΠΕΝ.

  • Την υποστελέχωση του ΦΔ σε συνδυασμό με τη σημαντική αύξηση της έκτασης της περιοχής

Πρόσφατα, νέες αλλαγές στο σύστημα διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών έρχονται να αλλάξουν πλήρως την υφιστάμενη κατάσταση, συγκεκριμένα, με την ψήφιση του Ν. 4685/2020, την διαχείριση αναλαμβάνει το ίδιο το Υπουργείο με την δημιουργία του ΟΦΥΚΕΠΑ (Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής) με την δημιουργία, υπό τον ΟΦΥΠΕΚΑ, 24 Μονάδων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΜΔΠΠ), ως καθολικοί διάδοχοι των ΦΔΠΠ. Οι ΜΔΠΠ, βάσει του Νόμου, θα λειτουργούν σε επίπεδο Τμήματος, και εντάσσονται στην ιεραρχική δομή του ΟΦΥΠΕΚΑ. Προς το παρόν δεν έχει εφαρμοστεί η διάταξη κατάργησης των ΦΔΠΠ και δημιουργίας των ΜΔΠΠ, η οποία αναμένεται να υλοποιηθεί εντός του 2021.

Αναφορικά στην περίπτωση του ΦΔ ΠΜΜΜ, αυτός μετεξελίσσεται σε Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Νότιας Πελοποννήσου, με τις εξής είκοσι (20) περιοχές αρμοδιότητας του δικτύου NATURA 2000 (βλ. ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ 2):

  • ΕΖΔ - Ακροναυπλία και Παλαμήδι (GR 2510003)
  • ΕΖΔ – Λιμνοθάλασσα Μουστού (GR 2520003)
  • ΕΖΔ –Όρος Πάρνωνα (και περιοχή Μονής Μαλεβής) (GR 2520006)
  • ΕΖΔ-πΤΚΣ – Μονή Έλωνας και Χαράδρα Λεωνιδίου – Σπήλαιο Μάνα και Γαλάζια Λίμνη (GR 2520005)
  • ΕΖΔ-πΤΚΣ – Όρη Γιδοβούνι, Χιονοβούνι, Γαϊδουροβούνι, Κορακιά, Καλογεροβούνι, Κουλοχέρα και Περιοχή Μονεμβασιάς, Σπήλαιο Σολωμού, Τρύπα και Πύργος Αγ. Στεφάνου και θαλάσσια ζώνη έως Ακρωτήριο Καμήλι (GR 2540001)
  • ΖΕΠ – Όρη Ανατολικής Λακωνίας (GR 2540007)
  • ΕΖΔ-πΤΚΣ – Εκβολές Ευρώτα, Περιοχή Βρονταμά και θαλάσσια Περιοχή Λακωνικού Κόλπου (GR 2540003)
  • ΖΕΠ – Υγρότοποι Εκβολών Ευρώτα (GR 2540006)
  • ΕΖΔ – Περιοχή Νεάπολης και Νήσος Ελαφόνησος (GR 2540002)
  • ΖΕΠ – Όρος Ταΰγετος-Λαγκάδα Τρύπης (GR 2550009)
  • ΕΖΔ-πΤΚΣ – Όρος Ταΰγετος-Σπήλαιο Τραχήλας-Σπήλαιο Βατσινίδη (GR 2550006)
  • ΕΖΔ – Φαράγγι Νέδωνα (Πέταλον-Χάνι) (GR 2550001)
  • ΕΖΔ-πΤΚΣ – Λαγκάδα Τρύπης (GR 2540005)
  • ΖΕΠ – Νότια Μάνη (GR 2540008)
  • πΤΚΣ – Θαλάσσια Ζώνη Νότιας Μάνης (GR 2540009)
  • ΖΕΠ –Θαλάσσια Περιοχή Κυθήρων (
  • ΖΕΠ –Κύθηρα και γύρω Νησίδες: Πρασσονήσι, Δραγονέρα, Αντιδραγονέρα, Αυγό, Καπέλλο, Κουφό και Φιδονήσι (GR 3000013)
  • ΕΖΔ – Νησίδες Κυθήρων: Πρασσονήσι, Δραγονέρα, Αντιδραγονέρα (GR 3000010)
  • ΕΖΔ – Αντικύθηρα-Πρασσονήσι και Λαγούβαρδος (GR 3000008)
  • ΖΕΠ –Νήσος Αντικύθηρα και νησίδες Πρασσονήσι, Λαγουβάρδος, Πλακουλήθρα και νησίδες Θυμωνιές (GR 3000012)

Με την διαμόρφωση του νέου σχήματος διοίκησης προκύπτουν νέες προκλήσεις και νέα προβλήματα. Καθώς, οι αλλαγές αναμένονται σύντομα και η θητεία του υφιστάμενου Διοικητικού Συμβουλίου προβλέπεται να λήξει, δυστυχώς δεν μπορούμε στην παρούσα φάση να ανταποκριθούμε στο αίτημά σας για την δημιουργία Κέντρου Πληροφόρησης στο Ναύπλιο.

Για οποιαδήποτε διευκρίνηση παραμένουμε στη διάθεση σας.

Με εκτίμηση

Μήλιος Δημήτριος

Πρόεδρος του Δ.Σ. Φορέα Διαχείρισης

Πάρνωνα, Μουστού, Μαινάλου & Μονεμβασίας

 

 

Ολοκληρώθηκε «εν μέρει» την Κυριακή 13/9/2020 η κατασκευή του graffiti στο εργοστάσιο ΠΕΛΑΡΓΟΣ στον παραλιακό δρόμο Ναυπλίου- Ν. Κίου.

Με σύνθημα ΠΕΤΑΝΕ ΔΙΠΛΑ ΜΑΣ-ΖΟΥΝ ΔΙΠΛΑ ΜΑΣ -ΖΟΥΜΕ ΔΙΠΛΑ ΤΟΥΣ -ΖΟΥΜΕ ΜΑΖΙ, οι φίλοι του υγρότοπου Ναυπλίου-Ν. Κίου θέλησαν να ευαισθητοποιήσουν τους φορείς και τους πολίτες για το σημαντικό οικοσύστημα της περιοχής μεταξύ Ναυπλίου – Ν. Κίου και του Ερασίνου ποταμού.

Για να υλοποιηθεί η εικαστική παρέμβαση χρειάστηκε προετοιμασία πολλών μηνών: η αδειοδότηση για τη χρήση του χώρου από την Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών, η εικαστική δημιουργία από τους Political Stencil , η επιλογή του χρόνου υλοποίησης, η αναζήτηση οικονομικών πόρων κ.λπ.

Θα πρέπει να γίνει μια αναφορά με ευχαριστίες σε ανθρώπους και φορείς, που βοήθησαν να γίνει πραγματικότητα το διαφορετικό, μα τόσο δημιουργικό, αυτό τριήμερο.

Να ευχαριστήσουμε τη Δήμητρα Καραχοτζίτη, μέλος των φίλων του υγρότοπου, που με την επιμονή της μας έπεισε να γίνει η παρέμβαση. Εκ του αποτελέσματος δικαιώθηκε, γιατί μπορέσαμε να δώσουμε ένα σημαντικό μήνυμα για την περιοχή.

Να ευχαριστήσουμε τους Political Stencil, που μας συνέδραμαν ακούραστα και τις τρεις μέρες για να υλοποιηθεί η παρέμβαση. Σας βεβαιώνουμε ότι ήταν ένα πολύ κουραστικό, πολύ ζεστό, με πολύ άγχος, αρκετά τεχνικά προβλήματα και πολλά απρόοπτα τριήμερο.

Ευχαριστίες και στην Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών που μας έδωσε άδεια για την παρέμβαση στο εργοστάσιο της ιδιοκτησίας της και στην Τροχαία Άργους για την άδεια υλοποίησης της δράσης.

Όλους τους πολίτες που ήλθαν και έβαλαν τη δικιά τους πινελιά. Στους γονείς που έφεραν τα παιδιά τους να σχεδιάσουν στον τοίχο του Πελαργού. Ακόμα και αυτούς που πέρασαν και μας κέρασαν ένα κρύο μπουκάλι νερό.

Όσους βοήθησαν οικονομικά, με ιδιαίτερη αναφορά στους ΟΙΚΟΛΟΓΟΥΣ ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ που αγκάλιασαν και οικονομικά την προσπάθεια.

Αναφορά και στον πρόεδρο του Τοπικού Συμβουλίου Δρεπάνου, Σωκράτη Δωρή, για όλη τη βοήθεια του το τριήμερο, καθώς κάποιοι άλλοι κοντινοί τοπικοί άρχοντες μας σνόμπαραν επιδεικτικά.

Στα περισσότερα τοπικά μέσα ενημέρωσης που πρόβαλαν όλη την προσπάθεια.

Ωπ ….ξεχάσαμε μια αναφορά σε κάποιον.

Στον άνθρωπο που έκανε ανώνυμη καταγγελία στην αστυνομία, με αποτέλεσμα να έλθουν στον χώρο τρία περιπολικά της αστυνομίας (τρία, επαναλαμβάνουμε), μάλλον για να μας συλλάβουν (για να έλθουν τρία) μετά από ανώνυμη (!!!!!!) καταγγελία. Μήπως ο καταγγέλλων ανώνυμος πέρασε για να δει και αν κάνει καλά τη δουλειά της η αστυνομία;

Καταλαβαίνουμε ότι υπάρχουν πολλοί που σνόμπαραν με τον τρόπο τους αυτή την προσπάθεια. Μπορεί να την θεώρησαν πολύ γραφική και όχι τόσο αγωνιστική. Το graffiti όμως είναι εκεί για να υπενθυμίζει σ΄ όλους πόσο σημαντικός είναι ο υγρότοπος.

Υ.Γ. Λόγω των τεχνικών προβλημάτων που αντιμετωπίσαμε, η εικαστική παρέμβαση δεν ολοκληρώθηκε πλήρως και θα συνεχιστεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, με τη συμμετοχή εικαστικών από την περιοχή μας και φυσικά όλων των φίλων που αγκάλιασαν τη δράση αυτή.

Φίλοι υγρότοπου Ναυπλίου – Ν. Κίου

Ολοκληρώθηκε την Κυριακή 13/9/2020 το graffitti στο εργοστάσιο του ΠΕΛΑΡΓΟΥ στην παραλιακή ζώνη Ναυπλίου Ν Κίου. Μια πρωτοβουλία των φίλων του Υγρότοπου Ναυπλίου -  Ν Κίου.

Δείτε ενα VIDEO με την παρέμβαση. https://youtu.be/Qk7GJlIdVNQ

Για το graffiti στο «ΠΕΛΑΡΓΟ» στις 11-12-13/9/2020

Μπορείτε και σεις να βάλετε το χρώμα σας, συμμετέχοντας σε μια δημιουργία που θα έρθει για να μείνει και να μας θυμίζει τη σημασία που έχει στη ζωή μας ο υγρότοπος.

Οι ώρες που θα γίνει το graffiti για αυτούς που θέλουν να συμμετέχουν στη δημιουργία είναι:

Παρασκευή 11-9-2020 : 20:30-00:00

Σάββατο 12-9-2020 : 10:30-23:00

Κυριακή 13-9-2020 : 10:00-16:00

Ας υπενθυμίσουμε ότι όσοι θέλουν να συμμετέχουν μπορούν να το δηλώσουν καλώντας στο 6945696128 ή στέλνοντας email στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..

Οι φίλοι του υγροβιότοπου Ναυπλίου - Ν. Κίου

11-12-13 Σεπτεμβρίου 2020 στο εργοστάσιο «Πελαργός» στη Νέα Κίο.

Η πρωτοβουλία αυτή ξεκίνησε από μέλη της ομάδας στο Facebook: «Υγρότοπος Ναυπλίου – Νέας Κίου» και έχει στόχο την προβολή και προστασία του Υγρότοπου της περιοχής.

Υδρόβια, καλοβατικά και παρυδάτια πουλιά, μικρά και μεγάλα, μόνιμα και μεταναστευτικά (κορμοράνοι, φλαμίγκο, γλάροι, ερωδιοί, πάπιες, καλαμοκανάδες, σκαλίδρες, πελαργοί κ.α.), η θαλάσσια χελώνα καρέττα-καρέττα και πλήθος άλλων ειδών ορνιθοπανίδας, θα αφήσουν το αποτύπωμά τους στην εξωτερική πλευρά του εργοστασίου «Πελαργού», για να μας θυμίσουν ότι «ΠΕΤΟΥΝ ΔΙΠΛΑ ΜΑΣ, ΖΟΥΝ ΔΙΠΛΑ ΜΑΣ,ΖΟΥΜΕ ΜΑΖΙ»

Μετά από άδεια της Ένωσης Γεωργικών Συνεταιρισμών Αργολίδας, το graffiti θα γίνει από την ομάδα Political Stencil. Ύστερα από ένα πλούσιο καλοκαιρινό tour στην Ευρώπη οι Political Stencil έρχονται στη Νέα Κίο στις 11-12-13 Σεπτεμβρίου, προσκεκλημένοι από την ομάδα των Φίλων Υδροβιότοπου Ναυπλίου - Νέας Κίου, όπου θα απλώσουν χρώματα και θα ξεδιπλώσουν στην επιφάνεια του παλιού εργοστασίου «Πελαργός» την ομορφιά του φυσικού τοπίου, αποτυπώνοντας τη χλωρίδα και την πανίδα που φιλοξενεί η περιοχή μας.

Όσοι λοιπόν επιθυμούν να προσθέσουν μια πινελιά στη μεγάλη αυτή ζωγραφιά και να πάρουν μια καλή γεύση από το πώς γίνεται ένα graffiti από τους «πολυγκραφότατους» Political Stencil, μπορούν να δηλώσουν διαθεσιμότητα, καλώντας στο 6945696128 ή στέλνοντας email στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..

Μπορείτε και σεις να βάλετε το χρώμα σας, συμμετέχοντας σε μια δημιουργία που θα έρθει για να μείνει και να μας θυμίζει τη σημασία που έχει στη ζωή μας ο υγρότοπος.

Οι φίλοι του Υγρότοπου Ναυπλίου – Νέας Κίου (Nea Kios wetland)

Φωτογραφίες :

Ένα τμήμα του σχεδίου που θα γίνει στον Πελαργό

 

Μαρία Βασιλείου

Βιολόγος- Ωκεανογράφος Msc

Οι θαλάσσιες χελώνες μετρούν 150 εκατομμύρια χρόνια ύπαρξης στον πλανήτη. Τα αρχεία των απολιθωμάτων οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι θαλάσσιες χελώνες είναι σύγχρονες των δεινοσαύρων.

Καθ' όλη την εξελικτική διαδικασία οι θαλάσσιες χελώνες έχουν διατηρήσει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά γνωρίσματα:

  • Όπως όλα τα ερπετά, είναι ποικιλόθερμες, το οποίο σημαίνει ότι χρησιμοποιούν τη θερμότητα του περιβάλλοντος σαν την κύρια πηγή συντήρησης της θερμότητας του σώματός τους.
  • Μοιάζουν με τα πρωτόγονα αμφίβια και πτηνά στο ότι έχουν ένα μοναδικό μικρό οστό στο αυτί για να συλλαμβάνουν ήχους. Οι θαλάσσιες χελώνες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στις χαμηλές συχνότητες όπως π.χ. οι δονήσεις του εδάφους και των κυμάτων.
  • Οι θαλάσσιες χελώνες αναπνέουν με πνεύμονες. Αυτό τις αναγκάζει να ανεβαίνουν τακτικά στην επιφάνεια για να πάρουν αέρα.
  • Ωοτοκούν στη στεριά.
  • Το σώμα τους προστατεύεται εντός ενός κερατοειδούς καβουκιού αποτελούμενο από αρκετά οστά, το οποίο περικλείει σαν πανοπλία τα μαλακά ζωτικά όργανα. Εξαίρεση αποτελεί η δερματοχελώνα (Dermochelys coriacea) με το δερματώδες καβούκι.
  • Με την πάροδο του χρόνου τα κοντόχοντρα πόδια των χελωνών της στεριάς εξελίχθηκαν στα πεπλατυσμένα πτερύγια των θαλάσσιων χελωνών. Τα μπροστινά πτερύγια χρησιμοποιούνται για την προώθηση ενώ τα πίσω πτερύγια δρουν σαν πηδάλια.

Υπάρχουν επτά είδη θαλάσσιας χελώνας στον κόσμο, απ’αυτά στα νερά της Μεσογείου κολυμπούν τρία είδη: η caretta caretta, η χελώνα Μίδας (ή πράσινη χελώνα,) και η δερματοχελώνα που είναι η πιο μεγάλη απ’ όλες, μπορεί να φτάσει τα 900 κιλά, ενώ μόνο, η caretta caretta έρχεται για ωοτοκία στις ελληνικές ακτές, κυρίως της Πελοποννήσου, της Ζακύνθου και της Κρήτης.

Οι χελώνες ζουν περίπου 100 χρόνια και ενηλικιώνονται μετά τη δεύτερη δεκαετία της ζωής τους. Γεννούν σε παραλίες με ψιλή άμμο, που έχουν χαμηλή κλίση και μεγάλο πλάτος για να μην πλημμυρίζουν οι φωλιές τους.

Οι χελώνες έχουν το εκπληκτικό χαρακτηριστικό να γεννούν τα αβγά τους στην παραλία που γεννήθηκαν! Είναι κι ένας από τους λόγους για τους οποίους απειλούνται, γιατί η παραλίες που γεννήθηκαν, 15-25 χρόνια μετά που θα επιστρέψουν για να γεννήσουν,μπορεί να έχουν αλλοιωθεί σημαντικά οπότε, η θαλάσσια χελώνα , θα ξαναμπεί στη θάλασσα, θα αφήσει τα αβγά της μέσα στο νερό, τα οποία θα αποτελέσουν τροφή για τα ψάρια.

Η περίοδος ωοτοκίας ξεκινά τα τέλη Μαϊου και τελειώνει τα τέλη Αυγούστου. Οι χελώνες φτιάχνουν τις φωλίες τους το βράδυ διότι τις φοβίζουν τα φώτα, ο θόρυβος και η ανθρώπινη παρουσία και γιατί θέλουν να αποφύγουν τη ζέστη της ηµέρας.

Μόλις το θηλυκό έχει βρει μια θέση για να γεννήσει, φτιάχνει ένα λάκκο 40-60 εκατοστών κάτω από την επιφάνεια της άµµου με το σώμα της διώχνοντας την επιφανειακή στεγνή άμμο με τα πτερύγιά της. Μετά χρησιμοποιώντας εναλλάξ κινήσεις των πίσω πτερυγίων της σκάβει μια τρύπα σε σχήμα φιάλης, τον αυγοθάλαμο. Όταν η χελώνα έχει τελειώσει το σκάψιμο, γεννά τα αυγά μέσα στον αυγοθάλαμο.

Αποθέτει κατάµέσο όρο 120 αυγά. Μπορεί να επαναλάβει αυτή τη διαδικασία (της ωοτοκίας) γιαδεύτερη τρίτη ή τέταρτη φορά , αποθέτοντας μέχρι και 400-500 αυγά σε µια περιόδο ωοτοκίας.

Το αυγό έχει το σχήµα και το µέγεθος µιας µπάλας του ping-pong ενώ το κέλυφος είναι µαλακό ώστε να µη σπάει όταν «πέφτει» µέσα στον αυγοθάλαµο.Επίσης, τα αυγά είναι καλυµµένα µε ένα αντισηπτικό υγρό το οποίο τα προστατεύει από τις µολύνσεις.

Αφού τελειώσει την ωοτοκία, αρχίζει να σκεπάζει τον αυγοθάλαμο συμπιέζοντας σταθερά τη χαλαρή άμμο πάνω από τα αυγά με τα πίσω πτερύγιά της. Στη συνέχεια, σκεπάζει τη θέση της φωλιάς πετώντας αρκετή άμμο με σαρωτικές κινήσεις των πρόσθιων πτερυγίων και επιστρέφει στη θάλασσα. Το καμουφλάρισμα είναι η τελευταία µητρική κίνηση της χελώνας .

Κατά τη διάρκεια μιας αναπαραγωγικής περιόδου ένα θηλυκό κάνει συνήθως 2-4 φωλιές. Γενικά οι θαλάσσιες χελώνες ωοτοκούν κάθε 2-4 χρόνια.

Τα αυγά εκκολάπτονται από τα τέλη Ιουλίου έως τα µέσα Οκτωβρίου ύστερα από µια περίοδο επώασης 50-60 ηµερών,ανάλογα με τη θερμοκρασία της άμμου. Καθώς οι νεοσσοί βγαίνουν από τα αυγά, αγωνίζονται για να αναρριχηθούν στην επιφάνεια. Επειδή το οξυγόνο είναι λίγο, αυτή η προς τα πάνω κίνηση μπορεί να διαρκέσει 2-4 ημέρες. Όταν φτάσουν στην επιφάνεια της άμμου κατά τη διάρκεια της ημέρας, παύουν οποιαδήποτε περαιτέρω κίνηση διότι οι υψηλές θερμοκρασίες τους αδρανοποιούν. Περιμένουν ακριβώς κάτω από την επιφάνεια έως ότου η άμμος δροσίσει τη νύχτα ή νωρίς το πρωί και τότε εξέρχονται μαζικά και τρέχουν προς τη θάλασσα. Μια µεγάλη οµάδα αναδύεται τη πρώτη νύχτα και ακολουθούν µικρότερες οµάδες τις επόµενες 10 ηµέρες. Από μια φωλιά 110 αυγών μπορεί να βγουν 35-50 νεοσσοί την πρώτη φορά και μετά για 2-10 ακόμη μέρες να βγουν 2-3 μικρότερες ομάδες των 5-20 νεοσσών.Το φύλο των νεοσσών καθορίζεται από τη θερμοκρασία μέσα στη φωλιά. Γι'αυτό και η φυσική ποιότητα της άμμου είναι εξαιρετικά σημαντική ώστε να μην επηρεάζονται οι πληθυσμοί και η κατανομή τους.

Τα χελωνάκια δε ξεπερνούν τα 5-7 εκατοστά σε µήκος και ζυγίζουν µόλις 16 γραµµάρια. Το κέλυφος τους είναι µαλακό και µαύρο, πράγµα που τα κάνει πολύ ευάλωτα στους θηρευτές. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που εκκολάπτονται το βράδυ.Ο άλλος λόγος που αναδύονται τη νύχτα είναι για να αποφύγουν τη ζέστη της ηµέρας. Τα χελωνάκια είναι φωτοτροπικά που σηµαίνει ότι κατευθύνονται ενστικτωδώς προς τη φωτεινότερη επιφάνεια.Η αντανάκλαση της λάµψης του φωτός του φεγγαριού και των αστεριών στη θάλασσα οδηγεί τους νεοσσούς στο νερό κατά τη διάρκεια του πρώτου τους ταξιδιού προς τη θάλασσα.Το ταξίδι αυτό είναι και το σημαντικότερο της ζωής τους για δυό λόγους: πρώτον διότι αποµνηµονεύουν τη παραλία όπου γεννήθηκαν για να επιστρέψουν και αυτά µε τη σειρά τους ύστερα από 15-25 χρόνια για να ωοτοκήσουν και δεύτερον, για να δυναµώσουν τα πτερύγια τους για το πρώτο τους κολύµπι.

Η πορεία τους στη ζωή ξεκινά με πολλούς εχθρούς όπως καβούρια, γλάρους, ψάρια, τρωκτικά αλλά και κινδύνους όπως οι ανθρώπινες δραστηριότητες στις παραλίες και στη θάλασσα. Μόνο 1 στα 1000 χελωνάκια θα επιβιώσει για να ενηλικιωθεί!

Οι θαλάσσιες χελώνες παίζουν σημαντικό ρόλο στα θαλάσσια οικοσυστήματα και βοηθούν στο να διατηρηθεί η υγεία των κοραλλιογενών υφάλων αλλά και των θαλάσσιων λιβαδιών. Ειδικότερα, ο τρόπος με τον οποίο αναζητούν την τροφή τους οι Caretta caretta, σκάβοντας και σκαλίζοντας τον βυθό συνεισφέρει στην ανακύκλωση σημαντικών θρεπτικών ουσιών και διατηρεί την ισορροπία στα βενθικά ιζήματα.. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι καρέτα κουβαλούν στο καβούκι τους ολόκληρες αποικίες από μικρά φυτά και ζώα λειτουργώντας οι ίδιες ως ένα σημαντικό ενδιαίτημα. Μέχρι και 100 διαφορετικά είδη έχουν καταμετρηθεί πάνω σε μια και μόνο χελώνα καρέτα.

Τα υπέροχα αυτά πλάσματα ήταν πάντα ευάλωτα στους θηρευτές, αλλά σήμερα απειλούνται και από τα δίχτυα των αλιέων και τις προπέλες των σκαφών, ενώ αποτελούν και θύματα της ρύπανσης.

Οι κυριότερες απειλές που αντιμετωπίζουν στην Ελλάδα είναι η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων που τα φιλοξενούν όπως: Υποβάθμιση παραλιών φωλεοποίησης από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη του παράκτιου χώρου (τουριστικές και άλλες υποδομές, έργα διαμόρφωσης της παραλίας) αλλά και από την εντατική τουριστική χρήση των παραλιών (ομπρέλες, ξαπλώστρες, κλπ) κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου, ο τεχνητός φωτισμός (φωτορύπανση) που αποπροσανατολίζει τα μικρά, η διάβρωση των παραλιών.

Η παγίδευση σε αλιευτικά εργαλεία, οι τραυματισμοί από ταχύπλοα αλλά και η ηθελημένη θανάτωση από ορισμένους ψαράδες αποτελούν επιπλέον ανθρωπογενείς κινδύνους.

Οι επιπτώσεις της ρύπανσης είναι σημαντικές και πολυποίκιλες. Οι θαλάσσιες χελώνες μπερδεύουν τα πλαστικά απορρίμματα, ιδιαίτερα τις σακούλες, με μέδουσες, τις τρώνε και αυτό τις οδηγεί σε πνιγμό ή ασιτία. Επίσης, οι νεοσσοί μπορεί να παγιδευτούν σε επιπλέοντα απορρίμματα.

Η φωτορύπανση, δηλαδή πηγές φωτός κοντά ή στις παραλίες φωλεοποίησης μπορεί να αποπροσανατολίσουν τόσο τις θηλυκές καρέτα που επιχειρούν να βγουν στην παραλία για να γεννήσουν τα αυγά τους όσο και τους νεοσσούς που έχουν περιορισμένο χρόνο να φτάσουν στη θάλασσα ώστε να καταφέρουν να αποφύγουν τους φυσικούς θηρευτές τους.

Το κυνήγι των αυγών από αλεπούδες, σκυλιά, αρουραίους κλπ, αποτελεί μια επιπλέον απειλή και έχει παρατηρηθεί σε παραλίες ωοτοκίας της Πελοποννήσου, επηρεάζοντας το 40% των φωλιών.

Τι κάνουμε για την φωλιά στην Καραθώνα όπου τοποθετήθηκε και ο σχετικός κλωβός ενημερώνουμε και ευαισθητοποιούμε πολίτες και καταστηματάρχες

  • η συμπίεση της άμμου από τροχοφόρα οχήματα μπορεί να διαταράξει την κυκλοφορία του αέρα και την απορρόφησή του από τα αυγά
  • ομπρέλες και ξαπλώστρες συχνά σχηματίζουν ένα αδιαπέραστο τείχος, ενώ το στήσιμο ομπρελών έχει σαν αποτέλεσμα το σκίασμα των φωλιών και οι χαμηλότερες θερμοκρασίες της άμμου που επηρεάζουν την επώαση των αυγών
  • η ανθρώπινη παρουσία στις παραλίες ωοτοκίας τη νύχτα τρομάζει τις θαλάσσιες χελώνες που θέλουν να γεννήσουν
  • κάστρα στην άμμο ή ροδιές από τροχοφόρα μπορεί να παγιδεύσουν τους νεοσσούς στην πορεία τους προς τη θάλασσα. Όταν παίζουμε στην παραλία ή δημιουργούμε κατασκευές από άμμο (κάστρα, λιμνούλες κ.α.), μένουμε πολύ κοντά στη θάλασσα (1-2 μέτρα) και φροντίζουμε να τα ισοπεδώσουμε πριν φύγουμε, καθώς αποτελούν εμπόδιο για τα μικρά χελωνάκια στην προσπάθεια τους να φτάσουν στη θάλασσα.
  • Δεν βρέχουμε την άμμο τις φωλιές και απομακρύνουμε σκυλιά. Τα αυγά σαπίζουν και καταστρέφονται από τα ζώα που σκάβουν
  • Φροντίζουμε οι παραλίες να είναι καθαρές για εμάς και τις χελώνες,από σκουπίδια πλαστικά και αποτσίγαρα. Δεν ανάβουμε φωτιά ή κατασκηνώνουμε.

Ας αφήσουμε τα χελωνάκια να επιβιώσουν!

 

Βαγγέλης Μουγιώτης
Η πρώτη φωλιά θαλάσσιας Caretta caretta, στην Αργολίδα καταγράφηκε στην παραλία Καραθώνας στο Ναύπλιο το πρωί της Δευτέρας 8 Ιουνίου 2020.
Λουόμενοι εντόπισαν τη νύχτα την χελώνα που προσπαθούσε να φτιάξει τη φωλιά της και ενημέρωσαν το Λιμεναρχείο Ναυπλίου που με την σειρά του ενημέρωσε τον Σύλλογο Προστασίας Θαλάσσιων χελωνών ΑΡΧΕΛΩΝ που του παρείχε πληροφορίες για τις ενεργειες που πρέπει να γίνουν καθώς οι θαλάσσιες χελώνες γεννούν περίπου 50 αυγά κάθε φορά. Σήμερα το νωρίς το πρωί στο σημείο έσπευσαν ο υπεύθυνος του Δήμου Παναγιώτης Λέντζος, ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Ναυπλίου Ιορδάνης Δαμιανός και το Λιμεναρχείο Ναυπλίου. Στο σημείο τοποθετήθηκε σήμανση, ενώ θα τοποθετηθεί κλωβός προστασίας γύρω από την φωλιά για την αποφυγή όχλησης καθώς η παραλία ειναι πολυσύχναστη, σύμφωνα με οδηγίες από τον Σύλλογο Προστασίας Θαλάσσιας Χελώνας ΑΡΧΕΛΩΝ. Είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται φωλιά θαλάσσιας χελώνας στην περιοχή και οι αρμόδιοι έχουν ενημερώσει τους καταστηματάρχες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, ενώ θα τοποθετηθεί και ταμπέλα που θα ενημερώνει για την φωλιά. Το ταξίδι της νέας γενιάς των θαλάσσιων χελωνών θα αρχίσει με την εκκόλαψή τους στην αμμουδερή παραλία της Καραθώνας σε περίπου 50 με 55 μέρες. Υπάρχουν ελάχιστα δεδομένα για τα πρώτα χρόνια της ζωής τους, γνωστά και ως «χαμένα χρόνια» και σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς κάτω από 1 στα 1.000 χελωνάκια θα φθάσει στην αναπαραγωγική ηλικία. Οι θηλυκές χελώνες επιστρέφουν στην ίδια παραλία που γεννήθηκαν για να αφήσουν τα αυγά τους κάθε ένα ή δύο καλοκαίρια.

Μαρία Βασιλείου

Βιολόγος-Ωκεανογράφος Msc

Οι λιμνοθάλασσες είναι αβαθείς παράκτιες υδατοσυλλογές που επικοινωνούν με τη θάλασσα μέσω ενός, συνήθως, διαύλου.

Το νερό των λιμνοθαλασσών προέρχεται από τα ατμοσφαιρικά κατακρημνίσματα, από ποταμούς ή χειμάρρους και από τη θάλασσα. Πρόκειται για εξαιρετικώς δυναμικά συστήματα που ανήκουν στα παράκτια μεταβατικά οικοσυστήματα, μεταξύ ξηράς και θάλασσας. Οι υδρολογικές συνθήκες και η αλατότητα του νερού μεταβάλλονται ταχύτατα. Οι λιμνοθάλασσες θεωρούνται από τα πιο παραγωγικά οικοσυστήματα σε ιχθυηρά .

Η αλιευτική διαχείριση των δημόσιων ιχθυοτρόφων υδάτων βασίζεται στις παραδοσιακές μεθόδους λειτουργίας αυτών των παραγωγικών οικοσυστημάτων (εκτατικής, ημιεκτατικής μορφής). Η αξιοποίησή τους περιλαμβάνει βελτιωτικά έργα για τη συντήρηση τους, την ορθολογική διαχείριση, τη βελτίωση των συνθηκών αλιείας και διαβίωσης των απασχολουμένων σε αυτά.

Η λιμνοθάλασσα Βιβάρι (από τη λατινική λέξη vivarium= ιχθυοτροφείο), έχει έκταση 0,54 km2 και η επικοινωνία της με τη θάλασσα είναι άμεση και συνεχής .Είναι προστατευόμενη περιοχή σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 6 και του Παραρτήματος ΙV της Οδηγίας Πλαίσιο για τα νερά 2000/60/ΕΚ.

Θεωρείται κλειστού τύπου λιμνοθάλασσα με ενιαία υδάτινη επιφάνεια, ενώ το βάθος της δεν ξεπερνά το 1,5 μ. Στο Δ-ΒΔ τμήμα της υπάρχει ένα μικρής έκτασης έλος, με μικρή ανάβλυση γλυκών νερών. Επικοινωνεί με τη θάλασσα μέσω ενός διαύλου επικοινωνίας μήκους 23 μ., πλάτους 23 μ., βάθους 1,5 μ, όπου υπάρχουν ιχθυοσυλληπτικές εγκαταστάσεις από οπλισμένο σκυρόδερμα. Μεταξύ της λιμνοθάλασσας και του Αργολικού κόλπου υπάρχει ο όρμος του Βιβαρίου, με μέγιστο βάθος περίπου 44 μ. Ο όρμος είναι μεγάλο φυσικό λιμάνι, προστατευμένο από τους ανέμους με μια παραλία μήκους 70 μ., μέσο πλάτος 5 μ. και προσανατολισμό νοτιοανατολικό. (ΚΩΔΙΚΟΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: GRBW039236080).

Η λιμνοθάλασσα έχει καθορισμένη χρήση ως φυσικό ιχθυοτροφείο.

 Σε εποχικές δειγματοληψίες στη λιμνοθάλασσα την περίοδο (1990-1991) αναγνωρίστηκαν 51 είδη που ανήκουν στη μακροπανίδα. Από αυτά τα 5 ήταν Μαλάκια, 28 Πολύχαιτοι, 11 Καρκινοειδή και 7 ανήκαν σε άλλες ομάδες. Τα επικρατέστερα είδη, ήταν τα μαλάκια Abra segmentum, (χαρακτηριστικό είδος βιοκοινωνίας ευρύαλων και ευρύθερμων λιμνοθαλασσών), οι πολύχαιτοι Chaetozone sp., Exogone verrugera, Hediste diversicolor, Heteromastus filiformis (χαρακτηριστικό είδος βιοκοινωνίας επιφανειακής αμμολάσπης σε προστατευόμενες περιοχές), και το αμφίποδο Microdeutopus gryllotalpa (Nicolaidou et al., 2005). Tα παραπάνω είδη είναι χαρακτηριστικά ευρύαλων και ευρύθερμων βιοκοινωνιών των λιμνοθαλασσών .

Σε μελέτη του ΕΛΚΕΘΕ σημειώνεται ότι η λιμνοθάλασσα του Βιβαρίου παρουσιάζει, από βιολογικής άποψης, μικρές τιμές ποικιλότητας ενώ η βενθική πανίδα εκπροσωπείται από πολύ λίγα είδη (Reizopoulou et al., 1996).). Οι μικρές τιμές αφθονίας των βενθικών οργανισμών μπορoύν να αποδοθούν στη σχεδόν παντελή έλλειψη φυτικής κάλυψης του πυθμένα (Reizopoulou & Nicolaidou, 2007a).

Στην απουσία φυτικής, άρα και στην αναμενόμενη μειωμένη αφθονία ψαριών, οι Reizopoulou & Nicolaidou (2007b) αποδίδουν τη μεγάλη αφθονία των νεαρών ατόμων του δίθυρου Abra segmentum στη λιμνοθάλασσα και τη μετέπειτα αυξημένη θνησιμότητα αυτών την αποδίδουν στο σχετικά υψηλό οργανικό άνθρακα που μετρήθηκε στην περιοχή.

Αξίζει να αναφερθεί ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε η αυξημένη παρουσία του γαστερόποδου Strombus persicus στη λιμνοθάλασσα, ενός λεσσεψιανού μετανάστη από τον Περσικό κόλπο, γεγονός που σημαίνει ότι το είδος έχει εγκλιματιστεί πλήρως στις συνθήκες της περιοχής.

Οι σημαντικές άμεσες ή έμμεσες επεμβάσεις όπως η απόθεση στερεών και υγρών αποβλήτων, απόρριψη σκουπιδιών και μπάζων αλλά και η εγκατάλειψη κάθε μορφής ορθολογικής διαχείρισης έχει προκαλέσει σημαντική υποβάθμιση και αλλοίωση της λειτουργικότητας του οικοσυστήματος.

Από ορνιθολογικής άποψης η λιμνοθάλασσα παρουσιάζει μεγάλο οικολογικό ενδιαφέρον, διότι είναι μια από τις νοτιότερες λιμνοθάλασσες στον ανατολικό διάδρομο μετανάστευσης πολλών πουλιών. Ο εν λόγω υδροβιότοπος αποτελεί ένα σημαντικό ενδιαίτημα για πολλά είδη πουλιών, μεταναστευτικών και μη. Χαρακτηριστικά αναφέρονται ορισμένα είδη που έχουν παρατηρηθεί κατά καιρούς: ερωδιοί, κορμοράνοι, αλκυόνες, πάπιες ακόμη και κύκνοι σε περιόδους έντονων παγετών.

Στις προτάσεις της μελέτης για την ορθολογική και βιώσιμη διαχείριση και εκμετάλλευση του φυσικού ιχθυοτροφείου σημειώνεται

- Η ήπια ανάπτυξη του οικοτουρισμού που θα μπορούσε να αναπτύξει περαιτέρω την περιοχή και να προστατεύσει ακόμα περισσότερο το ιδιαίτερο αυτό οικοσύστημα.

- Επίσης ένα εκτατικό ή ημιεντατικό σύστημα καλλιέργειας τοπικών ιχθυοπληθυσμών, είτε διθύρων, είτε καρκινοειδών ή ακόμα και πολυκαλλιέργεια, θα μπορούσε να αποτελέσει μια βιώσιμη αξιοποίηση της λιμνοθάλασσας, αφού πρώτα γίνουν εποχικές μελέτες τόσο των αβιοτικών (π.χ. θερμοκρασία, αλατότητα, ρεύματα, θρεπτικά άλατα, παλίρροια, ρύπανση), όσο και των βιοτικών παραμέτρων (π.χ. πλαγκτόν, βένθος, ιχθυοπανίδα).

Με το Ν. 4492/2017 (ΦΕΚ Α’ 156/18.10.2017- Διακίνηση και εμπορία νωπών και ευαλλοίωτων αγροτικών προϊόντων και άλλες διατάξεις), δίνεται πλέον η δυνατότητα στους μισθωτές δημόσιων ιχθυοτροφείων, όπως είναι η λιμνοθάλασσα Βιβαρίου Δρεπάνου, να παρέχουν υπηρεσίες «αλιευτικού τουρισμού»( κατά τα οριζόμενα στο ν. 4070/2012 (Α΄82), όπως αυτός τροποποιήθηκε με το άρθρο 40 του ν. 4179/2013 (Α΄175) και ισχύει), καθώς και δράσεις οικοτεχνίας σύμφωνα με το ν. 4235/2014 (Α΄32).

Επίσης ο νέος νόμος δίνει σαφή προτεραιότητα σε αλιευτικούς συνεταιρισμούς που λειτουργούν και τηρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4384/2016 να μισθώσουν τα δημόσια ιχθυοτροφεία στηρίζοντας μ’ αυτόν τον τρόπο την τοπική απασχόληση και οικονομία, αλλά και την διατήρηση του ιδιαίτερου οικοσυστήματος της περιοχής.

Άρθρο του Νίκου Κυρτάτου

Από την εφημερίδα Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ιούνιος Αύγουστος 1992 Τεύχος 56-57

Στον μυχό του Αργολικού Κόλπου σχηματίζεται ο εκτενέστερος υγροβιότοπος τής Αργολίδας και της ανατολικής Πελοποννήσου. Ο υγροβιότοπος αυτός αποτελείται από:

1) μια σημαντική θαλάσσια έκταση (βάθους μέχρι 50 μέτρων) μεταξύ του ακρωτηρίου Κιβέρι και του Ναυπλίου,

2) τους παράκτιους αλμυρόβαλτους μεταξύ Ναυπλίου και Νέας Κίου,

3) μεγάλες εκτάσεις βάλτων σε υφάλμυρο περιβάλλον ευρισκόμενους προς το εσωτερικό της προλεχθείσας ζώνης,

4) μεγάλες εκτάσεις βάλτων σε γλυκό νερό στην ευρύτερη περιοχή γύρω από τη Νέα Κίο, βόρεια και δυτικά της και

5) μια σειρά από ρέματα και κανάλια που διασχίζουν τους βάλτους και εκβάλουν εν μέρει στον Αργολικό Κόλπο.

6)Πρόσφατα δημοσιεύματα στον τοπικό και στον αθηναϊκό Τύπο (π.χ. «Ελεύθερος Τύπος» της 17.7.92: σελ.30, «Εσπερινή" της 6.7.92: σελ. 1 και

7) αναφέρθηκαν σε ορισμένες νέες πράξεις, που συμβάλλουν στην υποβάθμιση του υγροβιοτόπου αυτού, την οικολογική αξία του οποίου εκθέσαμε σε μελέτες του ΚΕΘΠΕ (βλ. ιδίως ΚΥΡΤΑΤΟΣ, Ν. & Τ. (1990): Σημαντικοί υγροβιότοποι της Αργολίδας). Στις μελέτες αυτές δίνεται μια ιδέα για οικολογικές αλληλεξαρτήσεις, που επηρεάζουν σοβαρά την υδάτινη ισορροπία, τους πόρους ζωής, το κλίμα και τη ζωή του ανθρώπου. Σε περιοχές με εκτεταμένους, καλοδιατηρημένους υγροβιότοπους οι κλιματικές διακυμάνσεις απαλύνονται, υπάρχει δε επάρκεια αγαθών.

Ρουμάνι, Τημένιο

Εδώ θα μιλήσω ειδικότερα για τα θέματα που θίγουν τα πρόσφατα δημοσιεύματα, δηλαδή για τις νέες ανθρώπινες επεμβάσεις στα ποτάμια και κανάλια, που διασχίζουν τον βάλτο της Νέας Κίου (Ρουμάνι, Τημένιο). Σε γενικές γραμμές ισχύει ότι το φυσικό τοπίο, το οποίο προέκυψε μετά από μακροχρόνιες διεργασίες - μαζί με τα οικοσυστήματά του αντεπεξέρχεται καλύτερα στον ρόλο του.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση των υγροβιοτόπων της Νέας Κίου έχουμε να κάνουμε με ένα εκτεταμένο βάλτο, ένα μεγάλο μέρος του οποίου καλύπτεται από υγρόφιλη χαρακτηριστική χλωρίδα (καλαμιώνες κ.λπ.) και διασώζεται σε καλή κατάσταση, παρά τις άφθονες παλιές και νέες επεμβάσεις (όπως π.χ., γεωτρήσεις, εκχερσώσεις, μπαζώματα, αποστραγγίσεις κ.λπ.). Τα ακολούθως εκτιθεμένα ισχύουν και για τους άλλους παράκτιους πεδινούς βάλτους. Το οικοσύστημα του βάλτου σχηματίζεται και διατηρείται με τη βοήθεια της τοπικής υγρόφιλης βλάστησης, καθώς και του νερού και ιζημάτων (αργίλου, πηλού, που προμηθεύουν η γειτονική θάλασσα και τα ποτάμια που διασχίζουν τον βάλτο, π.χ. ο ποταμός Ερασίνος), που οδηγούν στη δημιουργία της χαρακτηριστικής χλωρίδας του βάλτου (καλάμια της λίμνης, διάφορα βούρλα κ.λπ.). Η θάλασσα και τα ποτάμια αυτά προμηθεύονται, με τη σειρά τους, οργανικές θρεπτικές ουσίες από τον βάλτο, που είναι απαραίτητες για την επιβίωση των δικών τους οικοσυστημάτων.

Το φυσικό σχήμα των ποταμών είναι μαιανδρώδες. Τις όχθες τους κοσμεί μια χαρακτηριστική χλωρίδα (που περιλαμβάνει ψαθιά, καλάμια της ρεματιάς, ιτιές, λεύκες, πλατάνια). Το ανώμαλο σχήμα της κοίτης και της όχθης των ποταμών μαζί με την ντόπια υγρόφιλη βλάστηση (χρειάζονται στα υγρόφιλα ζώα για τροφή, για φωλιές, κρυψώνες) οδηγούν. στην καλύτερη κατανομή του νερού, μειώνουν την ποσότητα που διέρχεται, το οξυγονώνουν και το διηθίζουν με τη βοήθεια και μικροοργανισμών που ζουν στις ρίζες των βούρλων κ.λπ., το καθαρίζουν δε από τα οργανικά λύματα, ακόμη και από επικίνδυνες φαινόλες.

Ένα απαραίτητο στοιχείο για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας στους βάλτους αυτού του τύπου είναι οι περιοδικές πλημμύρες, που επιστρέφουν και πάλι τις οργανικές ύλες μαζί με το νερό στον βάλτο, βοηθώντας στη διατήρηση του δικού του οικοσυστήματος. Διοχέτευση περιορισμένων ποσοτήτων λυμάτων επεξεργάζεται καλύτερα η υγρόφιλη χλωρίδα του βάλτου και των ποταμών όταν υπάρχει σε μεγάλες εκτάσεις και διατηρείται η φύση σχετικώς απείραχτη (με το συνολικό φάσμα των βασικών τοπικών εμβίων όντων, με το φυσικό ανώμαλο σχήμα της όχθης και του βυθού).

Μεγάλες ποσότητες λυμάτων καταστρέφουν τη βλάστηση ή τουλάχιστον αλλοιώνουν τη σύνθεσή της, ωθώντας στην επικράτηση λιγότερων και ανθεκτικότερων ειδών. Έτσι μειώνεται η βιολογική ποικιλία και ανατρέπεται η οικολογική ισορροπία. Μέσα στο ίδιο το νερό δημιουργείται έλλειψη οξυγόνου, με αποτέλεσμα να νεκρώνεται η υδρόβια ζωή, ιδίως τα ψάρια και τα άλλα ανώτερα έμβια όντα με ανάλογες συνέπειες στην οικολογική ισορροπία και επιπτώσεις για τον άνθρωπο από τη ρύπανση των υδάτων, τη νέκρωση των ψαριών κ.λπ.

Τα αποστραγγιστικά κανάλια συνέβαλαν στη μερική αποστράγγιση του βάλτου. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με την ευθυγράμμιση της όχθης και της κοίτης των ποταμών. Μετά από μια δυνατή βροχή, σε ένα φυσικό βάλτο, χωρίς κανάλια και με απείραχτο σχήμα ποταμών, μεγάλο μέρος από το νερό της βροχής διοχετεύεται στην παρόχθια χλωρίδα και στους γύρωθεν βάλτους με τα φυτά και το έδαφός τους, που το απορροφούν σαν σφουγγάρι, εμποδίζουν τις υπερβολικές πλημμύρες πέραν των ορίων τους και το αποθηκεύουν κοντά στην επιφάνεια και σε υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες. Αντίθετα, τα ευθυγραμμισμένα, βαθιά κανάλια - ακόμη χειρότερα τα τσιμεντοστρωμένα ωθούν με μεγάλη ορμή σε ελάχιστη ώρα, το νερό στη θάλασσα. Όταν έχει, μάλιστα, αφαιρεθεί η παρόχθια χλωρίδα των ρεμάτων και του βάλτου, δημιουργούνται καταστροφικές πλημμύρες, δυστυχήματα, απόπλυση εδαφών. Το καλοκαίρι, πάλι, δημιουργείται ξηρασία, καθότι δεν υπάρχει το αποθηκευμένο νερό, που αποδίδεται φυσιολογικά σταδιακά από τη χλωρίδα του βάλτου και των ρεμάτων. Επηρεάζεται δυσμενώς το τοπικό κλίμα, γίνεται πιο θερμόξηρο, ελλείψει νερού, πράγμα που επιτείνεται τόσο από την εξασθένηση και θανάτωση της υγρόφιλης βλάστησης (που της λείπει το νερό) όσο και από την εσκεμμένη αφαίρεσή της.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Χωρίς τον καλοδιατηρημένο βάλτο, την τοπική χλωρίδα και το νερό, δημιουργείται φαύλος κύκλος: καύσωνας και λειψυδρία το καλοκαίρι, πλημμύρες ή και παγετός τον χειμώνα, λιγοστεύουν οι βροχές και πέφτουν καταρρακτώδεις, κατεβαίνει ο υδάτινος ορίζοντας του εδάφους, εισβάλλει το νερό της θάλασσας στη θέση του ελλείποντος γλυκού νερού, χάνονται σπάνια και βασικά έμβια όντα και οικοσυστήματα, γίνεται επιρρεπέστερο το οικοσύστημα σε νέες επεμβάσεις, όπως π.χ. διοχέτευση λυμάτων, γεωτρήσεις, εκχερσώσεις, πλήττεται η υγεία των κατοίκων, η γεωργία, η κτηνοτροφία, η αλιεία, η οικονομία.

Μια σειρά από επεμβάσεις του ανθρώπου (μπαζώματα, αποτεφρώσεις της χλωρίδας, μαζική βοσκή, γεωτρήσεις, μαζικές καλλιέργειες, κατασκευή αποτραγγιστικών καναλιών) συνέβαλαν στην υποβάθμιση του βάλτου, στην εξασθένηση του οικοσυστήματος.

Στα κανάλια και ποτάμια με την υγρόφιλη βλάστηση βρήκαν, όμως, καταφύγιο μια σειρά από έμβια όντα {όπως π.χ. υδρόβια πτηνά, βατράχια, χέλια, άλλα ψάρια, νεροχελώνες), τα οποία κινδυνεύουν όταν αφαιρούνται τα ψαθιά κα τα καλάμια, τα οποία καθαρίζουν το νερό, το αποθηκεύουν και εμποδίζουν την πρόωρη διαρροή του και την εισβολή της θάλασσας.

Στο εξασθενημένο από ριζικές υποβαθμιτικές αλλαγές οικοσύστημα του βάλτου, των ποταμών και της θάλασσας, αποφέρουν ευκολότερα καίρια πλήγματα τα διοχετευόμενα χημικά και οργανικά λύματα εργοστασίων και οικισμών, με επιπτώσεις και στον άνθρωπο, όπως είδαμε. Η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί με επαναφορά στη φυσική τους κατάσταση μεγάλων εκτάσεων των υγροτόπων και της χλωρίδας τους.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΓΚΑΤΖΙΟΣ, Α. (1992):Βιαστική παρέμβαση στο Τημένιο. Εσπερινή 6.7.92: σελίδα 1 και 7.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ (1992):Οικολογικό θρίλερ στον Αργολικό Κόλπο. Ελεύθερος Τύπος 17.7.92: σελίδα 30.

ΚΥΡΤΑΤΟΣ, Ν. & Τ. (1990):Σημαντικοί υγροβιότοποι της Αργολίδας. 46 σέλίδες ΚΕΘΠΕ. Μελέτη συνταχθείσα κατόπιν αιτήσεως της Νομαρχίας Αργολίδας.

ΚΥΡΤΑΤΟΣ, Ν. (1991-1992):0 υγροβιότοπος Ρουμάνι Νέας Κίου. Αναγέννηση (296): σελ. 1, 3 & 4. (299): σελ. 1-2.

ΔΩΡΟΒΙΝΗΣ, Β. (1991-1992): «Καταργείται» (με αυθαίρετα) ο υγροβιότοπος της Αργολίδας. Οικονομικός Ταχυδρόμος 4.4.91: σελ. 61-62, 27.6.91: σελ. 60, 8.10.91: σελ. 62, 30.4.92: σελ. 69.

ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ, Χ. (1991): Το τέλος ενός υγροβιότοπου.    Κυριακάτικη      Ελευθεροτυπία ·22.12.91: σελ. 45.

ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ, Κ. (1991): Σήμα κινδύνου για υγροβιότοπο στο Ναύπλιο. Η Καθημερινή 10.4.91: 1 σελ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (1991-1992): Ενημερωτικό Δελτίο 190 έτος (Τεύχος 1), σελ. 2. (Τεύχος 2), σελ. 3. 200 έτος (Τεύχος 1): σελ. 2.

 

argolis-nature-logo.png

Φίλοι Υγροβιότοπου
Ναυπλίου - Νέας Κίου
Αργολίδας

© 2021 ΦΙΛΟΙ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ-Ν.ΚΙΟΥ. Κατασκευή ιστοσελίδας: Kinisis Web & Tourism

Επικοινωνία

Για οποιαδήποτε πληροφορία παρακαλώ στείλτε μνας μήνυμα στο email: argolisnature@gmail.com